هم‌پیمانی برای صیانت از قلب سبز آذربایجان شرقی؛ انعقاد تفاهمنامه مشترک محیط‌زیست و منابع طبیعی در ارسباران

آدینه پرس ،در گامی استوار برای حفاظت یکپارچه از محیط‌زیست، به‌ویژه ذخیره‌گاه زیست‌کره ارسباران، تفاهم‌نامه همکاری‌های راهبردی میان اداره کل حفاظت محیط‌زیست و اداره کل منابع طبیعی و ابخیز داری آذربایجان‌شرقی با محوریت آموزش همگانی، پایش مشترک و بهره‌گیری از توان جوامع محلی به امضا رسید.

به گزارش آدینه پرس، نشست تخصصی و آیین امضای این تفاهم‌نامه با هدف هم‌افزایی در صیانت از تنوع زیستی بی‌بدیل ارسباران، در پارک ملی ارسباران به همت اداره آموزش و مشارکتهای مردمی حفاظت محیط زیست استان برگزار شد.

### صیانتِ مردم‌محور؛ راهبرد نوین حفاظت

محمدحسین حسن‌زاده، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست آذربایجان‌شرقی در این نشست، ضمن تبیین جایگاه والای مشارکت‌های مدنی در پایداری اکوسیستم‌ها، اظهار داشت:

«حفاظت از داشته‌های طبیعی، بدون تکیه بر بازوان توانمند تشکل‌های مردم‌نهاد (سمن‌ها) و هوشیاری جوامع محلی، امری ناتمام و صوری خواهد بود.

ما معتقدیم مردم نه تنها بخشی از راهکار، بلکه صاحبان اصلی این میراث هستند. بر همین اساس، در این تفاهم‌نامه، نقش “جوامع محلی” از ناظران منفعل به “کنشگران فعال” و “محیط‌بانان افتخاری” تغییر یافته است.»

وی با تاکید بر لزوم نهادینه‌سازی فرهنگ زیست‌محیطی افزود: «استفاده از ظرفیت بی‌انتهای تشکل‌های مردم‌نهاد به عنوان پل ارتباطی میان حاکمیت و مردم، تبلور مدیریت دمکراتیک در عرصه طبیعت است. هدف ما این است که با توانمندسازی ساکنان ارسباران و ایجاد حس مالکیت معنوی، هر روستا را به یک ستاد حفاظت از تنوع زیستی تبدیل کنیم؛ چرا که فاخرترین شیوه پاسداری از زمین، سپردن آن به دستان سخاوتمند بومیانی است که حیاتشان با ریشه‌های این جنگل‌ها گره خورده است.»

مدیر کل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی در پایان تاکید کرد : خوشبختانه منابع طبیعی و محیط‌زیست اعضای یک خانواده هستند و تعریف یکی بدون حضور دیگری ممکن نیست. مکمل بودن این دو ارگان و استفاده از تجارب مشترک، “ماه عسل” عملکرد ما در حفاظت از زیستگاه‌ها خواهد بود.»

وی افزود: «امروز به دور از هرگونه تعارض بین‌بخشی، در مسیر همدلی و تقویت روابط گام برمی‌داریم تا با نگاهی یکپارچه، از کیان طبیعت و محیط زیست استان دفاع کنیم.»

در ادامه، محمد الهیان، نماینده اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان، با اشاره به وسعت 164 هزار هکتاری جنگل‌های ارسباران و 554000 هکتار مجموعه اکوسیستم ارسبارانی شامل جنگلها و مراتع گفت: «استاندارد جهانی برای حفاظت، حضور یک جنگل‌بان به ازای هر ۲۰۰۰ هکتار است، در حالی که ما برای کل منطقه تنها ۱۵۰ نیروی حفاظتی داریم. برای جبران این خلاء، کارهای زیرساختی و ترویجی فراتر از برخوردهای پلیسی ضرورت دارد.» وی بر ضرورت برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی آتش‌نشانی و گشت‌های مشترک کنترل در مناطق تاکید کرد.

مهدی حاتمی، فرماندار خداآفرین نیز که در این نشست حضور داشت، کلید موفقیت در ارسباران را مدیریت واحد دانست و تصریح کرد: «ارسباران ظرفیت تبدیل شدن به قطب گردشگری ایران را دارد، اما این مسیر تنها از معبر حفظ محیط‌زیست و ایجاد معیشت پایدار برای مردم بومی می‌گذرد. هر کجا به مردم اعتماد کردیم، پیروز شدیم.»

### محورهای کلیدی تفاهم‌نامه:

شبکه‌سازی سمن‌ها** | سازماندهی تشکل‌های مردم‌نهاد برای پایش صیانت‌محور و داوطلبانه. |

| ۲ | آموزش و ترویج | ارتقای فرهنگ زیست‌محور و آموزش فنون اطفای حریق به جوامع محلی. |

| ۳ | پایش مشترک | بهره‌گیری از ظرفیت کارکنان هر دو دستگاه در گشت‌های هم‌پوشان. |

| ۴ | پژوهش کاربردی | تدوین طرح‌های مطالعاتی برای مدیریت پایدار زیست‌کره ارسباران. |

این نشست با امضای رسمی سند همکاری و تاکید بر حذف فاصله‌های اداری جهت صیانت از این میراث ماندگار برای نسل‌های آینده به پایان رسید.